Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt, ortograféa orientàl unificàda.


El berilio l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol Be. El g'ha nömer atòmich 4, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de berilio el g'ha quàter prutù. L'è un 'n metàl alcalì terùs de culùr gris compàgn de l'aciàio, lezér, scorzégn ma fràgil. La relasiù diagunàla co l'alumìnio la fà che chèsti du elemèncc i g'hape dele proprietà che se 'nsomèa.

Berilio
   

4
Be
 
               
               
                                   
                                   
                                                               
                                                               
                   
litio ← berilio → boro
Aspèt
Aspèt de l'elemènt
Aspèt de l'elemènt
Generalità
Nòm, sìmbol, nömer atòmichberilio, Be, 4
Seriemetài alcalì terùs
Grupo, periot, bloch2 (IIA), 2, s
Densità1 848 kg/m³, Nd
Dürèsa5,5
Configürasiù dei eletrù
Configürasiù dei eletrù
Configürasiù dei eletrù
Proprietà atomiche
Peso atòmich9,01 218 u
Ragio atòmich (calc.)112 pm
Ragio covalènt90 pm
Ragio de van der Waalsse 'l conós mìa
Configürasiù dei eletrù[He]2s2
e per leèl energétich2, 2
Stàcc de osidasiù2 (anfotero)
Strütüra cristalìnaezagonàl
Proprietà fìziche
Stat de la matériasolido (diamagnétich)
Pont de füziù1 551,15 K (1 278 °C)
Pont de ebulisiù3 243,15 K (2 961 °C)
Volüm molàr × 10Modell:Val/delimitnum m³/mol
Entalpia vapurizasiù292,4 kJ/mol
Calùr de füziù12,2 kJ/mol
Tensiù de vapùr4 180 Pa
Velocità del suono13 000 m/s a 298,15 K
Otre proprietà
Nömer CASModell:CAS
Eletronegatività1,57 (Scala de Pauling)
Calùr specìfich1825 J/(kg•K)
Condücibilità elètrica × 10Modell:Val/delimitnum /m•Ω
Condücibilità tèrmica201 W/(m•K)
Energia de prìma iunizasiù899,5 kJ/mol
En. de segónda iunizasiù1 757,1 kJ/mol
En. de tèrsa iunizasiù14 848,7 kJ/mol
En. de quàrta iunizasiù21 006,6 kJ/mol
Izòtop piö stàbii
isoNATDDMDEDP
7Besintetich 53,12 déε0,8627Li
9Be100% L'è stàbil con 5 neütrù
10Betràse  × 10Modell:Val/delimitnum agnβ0,55610B
iso: isotopo
NA: bondànsa en natüra
TD: tép de smezamènt
DM: modalità de decadimènt
DE: energia de decadimènt in MeV
DP: prodót del decadimènt

L'è dopràt perlopiö come agènt de renfórs endele léghe (ram-berìlio). El sò nömer CAS l'è 7440-41-7. L'è de cunsiderà carcinogen per l'òm (A1-ACGIH).