Apri il menu principale
Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt Orientàl, ortograféa unificàda Lombard oriental


El Sul
El Sul
Mizüre principài
Distànsa média de la
Tèra
149.6×106 km
Magnitüden aparènta (V) −26.8m
Magnitüden asolüta 4.8m
Caraterìstiche orbitàle
Distànsa média del
cèntro de la Via Latea
2.5×1017 km
(26,000 agn luce)
Periodo galàtich 2.26×108 anni
Velocità 217 km/s
Caraterìstiche fìziche
Diàmetro 1.392×106 km
(109 vólte chèl de la Tèra)
Superfìce 6.09 × 1012 km²
(11,900 ólte chèla de la Tèra)
Vülüm 1.41 × 1018 km³
(1,300,000 vólte chèl de la Tèra)
Masa 1.9891 × 1030 kg

(332,950 ólte chèla de la Tèra)

Densità 1.408 g/cm³
gravità sö la superfìce 273.95 m s-2

(27.9 G)

velocità de fùga
de la superfìce
617.54 km/s
Temperadüra sö la superfìce 5780 K
Temperadüra de la curùna 5 MK
Temperadüra al cèntro ~13.6 MK
Lüminnuziotà (L) 3.827×1026 W
Intensità média(I) 2.009×107 W m-2 sr-1
Caraterìstiche de rotasiù
Obliquità 7.25°
(sö l'eclitica)
67.23?
(en rapórt al pià galàtich de la Via Latea)
Ascensiù rèta
del pólo nòrt1
286.13?
(19 h 4 min 31.2 s)
Declinasiù
del pólo nort
63.87?
perìot de rotasiù
a l'equatùr
25,3800 dé
(25 d 9 h 7 min 12?8 s) 1
velocità de rotasiù
a l'equatùr
7174 km/h
Cumpuzisiù de la fotosféra
Idrògeno 73.46 %
Elio 24.85 %
Osìgeno 0.77 %
Carbonio 0.29 %
Fèr 0.16 %
Neon 0.12 %
Azoto 0.09 %
Silìcio 0.07 %
Magnezio 0.05 %
Sùlfer 0.04 %

El Sul l'è la stèla che stà al cèntro del nòst Sistema Solar. En sul però el pöl stà a significà 'na stèla quala-che-la-siés, cioé 'n còrp celèst compàt, e de fùrma presapóch sférica che la emèt lùce de per sè stèsa. Entùren al nòst Sul gìra i pianéti, i asteròidi, le cométe e töt en ròs de ogècc de dimensiù piö pesène e de natüra vària.

El Sul l'è furmàt perlopiö de idrògeno, per el 74% de la màsa, de élio per piö o méno 24% de la màsa, e tràse de divèrsi óter elemèncc piö gréf, compagn del fèr, el nìchel, l'osìgeno, el sùlfer, el magnézio, el carbònio, el neon e 'l cróm. El Sul el g'ha 'na clas spetràla de G2V. G2 el stà a dì che la sò temperadüra sö la superfìce l'è de presapóch 5780 K (5510 °C) che la ghe dà el sò culùr biànch, e che 'l par zàlt per vìa de l'èfèt de asorbimènt de l'atmosféra de la Tèra.

La strütüra del SulModifica

El dedét del Sul l'è furmàt de leèi endóche l'atività nücleàra, la temperadüra, e la cumpuzisiù fìzicha le càmbia fés. El cör del Sul el töl dét la part centràla de la stèla, per en ràgio de piö o méno el 20-25% del ràgio del Sul. El g'ha 'na densità de 150 g/cm3, e 'na temperadüra de presapóch 13'000'000 gràdi. El cör del Sul l'è la regiù endóche vé pruducìt la part piö gròsa del calùr, e 'ndóche se pènsa che ghe sàpe en zöche dei procès de füziù nücleàra che trasfùrma l'idrògeno en élio.

A nà 'nver el deföra, el leèl che 'l và de le 0,2 a le 0,7 vólte el ràgio del sul el se ciàma zona radioatìva. E a nì isé 'n sö se tróa la zona convetìva, la fotosféra e l'atmosféra che la fùrma le curùna solàr.

 
I leèi che che fùrma el dedét del Sul.

El Sul de per lü el costetöés el 99,8% de la masa de töt el Sistema Sular.